Өмір хронологиясы
Ақын өмірінің негізгі кезеңдері
Туылуы
Шыңғыстауда Құдайберді отбасында дүниеге келді.
Абайдың немере інісі әрі шәкірті болды.
Абай тәрбиесіне келуі
Әкесі қайтыс болғаннан кейін жас Шәкәрім Абайдың қамқорлығында өсті.
Бұл орта оның оқуына, мінезіне және өнерге құштарлығына шешуші ықпал етті.
Өздігінен білім жинауы
Шығыс тілдерін, орыс әдебиетін, тарих пен дін негіздерін терең оқыды.
Шәкәрім үшін оқу өмір бойғы рухани тәртіпке айналды.
Ізденіс жылдары
Араб, парсы, түрік, орыс тілдерін өз бетімен меңгерді.
Шығыс пен Батыс ойшылдарын зерттеді.
Ел ісіне араласуы
Қазақ қоғамының құқықтық, оқу-ағарту және жер мәселелеріне алаңдаған зиялылар қатарында болды.
Қоғамдық ұстанымы оның әділет туралы ойларымен сабақтасты.
Меккеге сапар
Қажылыққа барып, Стамбул мен Париж кітапханаларында болды.
Дүниетанымы кеңейіп, тарихи деректер жинады.
Тарихи және діни еңбектері
«Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі» және «Мұсылмандық шарты» сияқты еңбектері тарады.
Бұл кітаптарда тарих, иман, адамгершілік және ағартушылық бір арнаға тоғысады.
Поэмалар жылы
«Қалқаман-Мамыр» мен «Еңлік-Кебек» жарық көрді.
Қазақ поэзиясының інжу-маржандары саналады.
«Үш анық» ойының түйінделуі
Адам, жан, ұждан, сенім және ғылым туралы ұзақ ізденістерін қорытты.
Еңбек Шәкәрім дүниетанымының өзегі саналады.
Ақын ату жазасына кесілді
Қуғын-сүргін кезінде атылып, мұрасы 27 жыл бойы тыйым салынды.
1988 жылы толық ақталып, шығармалары қайта басылды.
Ақталуы және мұрасының жариялануы
Шәкәрім есімі ақталып, шығармалары оқырманға, ғылымға және білім беру жүйесіне қайта келді.
Осы кезеңнен бастап шәкәрімтану дербес ғылыми бағыт ретінде күшейді.
