Философ, академик
Ғарифолла Есім
1947 ж.т.Көрнекті шәкәрімтанушы ғалым.
Ғылыми бағыт
Шәкәрімтану
Шәкәрім мұрасын зерттеу, жариялау және насихаттау ғылымы.
Қалыптасу кезеңі
Генезис
Шәкәрімтанудың пайда болуы мен дамуы.
Шәкәрімтану — ақын ақталғаннан кейін, ХХ ғасырдың соңында қалыптасқан ғылым саласы.
Ақиқат — адамның ішкі дүниесінде.
- 27
- тыйым салынған жыл
- 1988
- ақталған жыл
- 3
- негізгі зерттеу арнасы
- 100+
- мақала мен дерек
Кезеңдер
- 1931
Қаза болуы
Ақын ату жазасына кесілді.
- 1988
Ақталуы
Шығармалары қайта басылды.
Зерттеушілер
- Жазушы, әдебиет тарихшысы
Мұхтар Мағауин
1940Шәкәрім мұрасын ұлттық әдеби жадымен сабақтастыра түсіндірді.
- Мұра сақтаушы
Ахат Шәкәрімұлы
1900 — 1984Әкесінің қолжазбалары мен естеліктерін кейінгі ұрпаққа жеткізді.
Негізгі ұғымдар
Ынсап
Совесть
Ішкі тежеу, ар-ұждан.
Ұят
Стыд
Адамгершілік өлшемі.
Әділет
Справедливость
Қоғам тірегі.
Мәтін, тарих, философия
Зерттеу бағыттары
Шәкәрімтану бірнеше қабаттан тұрады: мәтінді тану, тарихи контекст, философиялық түсіндіру және мұраны тарату.
Текстология қолжазба, баспа және ауызша жеткен нұсқаларды салыстырады. Тарихи зерттеу ақын өмір сүрген дәуірді қалпына келтіреді. Философиялық талдау «ар ілімі» мен «ұждан» ұғымдарын бүгінгі тілмен түсіндіреді.
Ғылыми айналымға енуі
- 1958
Алғашқы еске алулар
Жеке естеліктер мен ауызша деректерде Шәкәрім есімі сақталды.
- 1988
Ақталу
Мұрасы ашық жарияланып, зерттеу жұмыстары жүйелене бастады.
- 2000+
Университеттік зерттеулер
Шәкәрім тақырыбы диссертация, конференция және оқу бағдарламаларына енді.
Оқу және зерттеу материалдары
2Оқырманға бағдар
Қалай оқу керек?
Шәкәрім мәтіндері көркем сөз, тарихи дерек және философиялық ой ретінде қатар оқылады.
Оқу кілттері
Мәтінді салыстыру
Текстология
Бір шығарманың бірнеше нұсқасын қатар қарап, айырмасын белгілеу.
Дәуірді ескеру
Тарих
Қоғамдық жағдай, қуғын-сүргін және ағартушылық қозғалысты назарда ұстау.
Ұғымды ашу
Философия
Ынсап, ұят, әділет, ұждан сөздерінің байланысын талдау.